Spaartips ICT

Powermanagment

Een computer verbruikt gewoonlijk 160 Watt. Hierop kan je al de helft besparen met de optie powermanagement. Die levert eveneens minder lawaai en warmte op.
Powermanagement beïnvloedt de levensduur van toestellen of batterijen niet.
Maak van deze optie geen gemakkelijkheidsoplossing: schakel je PC geregeld uit als je er langere tijd niet achter zit.

Vergelijk het energieverbruik van deze verschillende standen:

Het lage verbruik is niet het enige voordeel van powermanagement:

• Als je PC automatisch in slaapstand valt bij non-activiteit, schrijft hij je gegevens eerst weg op de harde schijf.
• Een PC in stand-by start sneller terug op dan in slaapstand.
• Je bespaart eveneens op koeling, want een ruimte vol PC's geeft heel wat warmte af.
• Vergrendel je energiebesparende stand met een paswoord, zodat men je persoonlijke documenten niet kan inkijken bij afwezigheid.
• Automatisch uitgeschakelde beeldschermen geven minder elektromagnetische straling af.

Wat kopen?

Desktop, laptop of palmtop?

Laptops hebben meer energiebesparende voorzieningen dan desktops en zijn bijgevolg zuiniger. Palmtops verbruiken nog minder energie, maar vervangen - in de praktijk - zelden laptops.

Hoe maak je laptops nog energievriendelijker?
Batterijen opladen gaat altijd gepaard met energieverliezen. Laptops werken daarom het zuinigst als ze aangesloten zijn op het elektriciteitsnet. Vermijd sluipverbruik: de lader van je laptop verbruikt ook energie zonder laptop.

Let bij aanschaf van een computer op mogelijkheden voor uitbreiding. U hoeft dan niet telkens een volledig nieuw systeem te kopen en beperkt daardoor onnodig gebruik van grondstoffen. Bovendien is het goedkoper.

Welk beeldscherm?

• Hoe groter het scherm, hoe hoger het energieverbruik.
• Hoe hoger de resolutie, hoe hoger het energieverbruik.
• Platte LCD-schermen verbruiken de helft minder dan klassieke CRT-monitors
• LCD-schermen geven minder elektromagnetische straling af.

Faxen & printers

Printers en faxen staan meestal in stand-by, wat veel energie vraagt. Gemiddeld gebruik je een fax slechts drie minuten per dag, op jaarbasis is dat maar zestien uur. Een laserprinter verbruikt in stand-by bijvoorbeeld 75% van het totale verbruik. Koop daarom een energiezuinig apparaat met keurmerk.

Ook deze toestellen kennen energiebesparende standen, zoals computers. Stand-by schakelt de functies gedeeltelijk uit. Het energieverbruik kan echter nog steeds hoog zijn. Zo houden laserprinters de fuser warm, zodat ze onmiddellijk reageren bij een printcommando. De slaapstand is dan zuiniger. Laserprinters kunnen dan wel commando's ontvangen, maar moeten eerst opwarmen. Inkjetprinters hebben geen slaapstand. Het energieverbuik is laag, omdat er slechts enkele functies in werking blijven. Ten slotte is er de uit-stand. Soms kan het toestel toch nog energie verbruiken, als de stekker in het stopcontact steekt.

Inkjet of laserprinter?

Laserprinters verbruiken normaal gezien meer energie dan inkjetprinters: 90 à 130 Watt, soms zelfs even tot 700 Watt, versus 11 Watt. Omdat laserprinters veel sneller printen, is het energieverschil per print wel kleiner. Kies daarom een inkjettoestel, als je geen grote hoeveelheden in korte tijd moet printen.

Inkjet-, laser- of thermische fax?

Een laserfax verbruikt gemiddeld 40% energie meer dan een inkjetfax. Inkjetfaxen en de oudere thermische faxen verbruiken ongeveer evenveel.

Combinatiemogelijkheden

Let op: de energiefunctie moet soms apart worden ingesteld bij kantoorapparaten.

Energielabels voor kantoorapparaten

Gebruik energievriendelijke kantoorapparaten met erkende energielabels. Dat geldt niet alleen bij computers, printers en faxen, maar ook voor scanners en kopieerapparaten. Energy Star is het meest bekende, maar wij stellen eveneens enkele andere labels voor.

	Energy Star Energy Star is een keurmerk van het Amerikaanse EPA (Environmental Protection Agency) en wordt sinds begin 2002 ook door de landen van de EU ondersteund. Energy Star stelt eisen aan energiegebruik tijdens slaap- of stand-by stand. De apparatuur moet beschikken over powermanagement en dit moet bij aflevering geïnstalleerd zijn. Beeldschermen met Energy Star moeten in de slaapstand 50 procent minder energie verbruiken dan een conventioneel beeldscherm. Daardoor gaan ze ook langer mee. Zie voor meer informatie: www.energystar.gov
	GEEA In Europees verband is het vrijwillige energiekwaliteitslabel GEEA (Group for Energy Efficient Appliances) ontwikkeld voor elektrische apparaten, vooral voor grijs- en bruingoed apparaten, zoals TV's, videorecorders, audioapparatuur en computerapparatuur. Hierbij worden onder meer eisen gesteld aan het stand-by verbruik. Apparaten voorzien van een GEEA-label behoren tot de 30% zuinigste apparaten op de markt. Een overzicht van energiezuinige merken met dit label is te vinden op de website: www.efficient-appliances.org
	TCO label Het TCO-label is een Zweeds keurmerk dat naast eisen aan energieverbruik van de monitor, ook eisen stelt aan straling. Deze eisen zijn strenger dan de wettelijke normen die gelden voor straling. (de MRP-II norm). Kijk voor meer informatie op www.tcodevelopment.com
	Ecolabel De criteria van Ecolabel zijn februari 1999 vastgesteld en liggen vooral op het terrein van energiebesparing en levensduurverlenging. Lees meer hierover op www.europeesecolabel.nl

Zich van oude PC's ontdoen

PC's op het werk zijn bedrijfsafval, daar gelden andere regels voor:

Voor meer gegevens van het collectief systeem: www.recupel.be

Zuiniger gebruik

Bijna ieder huishouden heeft een computer. Veel computers blijven 's nachts in de stand-by stand staan. Computers gebruiken ook in de stand-by stand energie. Wanneer de computer 's nachts echt uit wordt gezet bespaart dit per jaar ongeveer 25 euro en 70 kg CO₂.

Milieu

De milieubelasting van computers zit vooral in het elektriciteitsverbruik tijdens gebruik. Daarnaast ook in de productie en in de afvalverwerking van afgedankte computers. Omdat nieuwere versies van computers elkaar in hoog tempo opvolgen, raken ze relatief snel verouderd. Vaak gaat de oude PC al de deur uit voordat die fysiek versleten is. Dat brengt extra milieuvervuiling met zich mee.
Vermindering van de energiekosten tijdens gebruik levert de grootste milieuwinst op, vooral bij gewone computers. Voor draagbare computers (laptops) ligt dit anders. Deze gebruiken al veel minder energie. Het energieverbruik dat nodig is om een laptop te produceren, staat ongeveer gelijk aan het energieverbruik tijdens gebruik.

Naast vermindering van het energieverbruik, brengt ook verlenging van de levensduur verlichting van de milieubelasting. Wat ook zou helpen is vermindering van (broomhoudende) brandvertragers bij de productie. Die zijn schadelijk voor het milieu. Verder bevatten PC's zware metalen, waaronder koper, lood en tin. Bij de winning van deze metalen wordt het landschap aangetast en het verwerken van erts tot metaal leidt tot vervuiling.
Tot de PC behoren de systeemkast, een beeldscherm en randapparatuur zoals printer, boxen, fax, en scanner. Het vermogen van een systeemkast met monitor varieert tussen 75 en 300 Watt, afhankelijk van de snelheid van de processor en het soort grafische kaart. Monitoren en beeldschermen met een hoge resolutie gebruiken doorgaans meer energie. Ook geldt dat een groter beeldscherm ook meer energie verbruikt dan een kleine.
Ook in stand-by verbruiken computers energie. Het vermogen in deze stand ligt tussen 6 en 145 Watt. Omdat apparaten vaak langer stand-by staan dan ze in gebruik zijn, kan het elektriciteitgebruik van stand-by stand flink oplopen.

Energiekost

Onderstaande tabel gaat uit van ongeveer 11 uur actief gebruik per week (570 per jaar), en 42 uur per week stand-by (2184 uur per jaar). In sommige huishoudens staat de computer dag en nacht aan. Als de standaardinstelling van BIOS niet is gewijzigd, gaan de meeste systemen naar zogeheten S1-modus zodra de gebruiker in Windows aangeeft dat de PC op stand-by moet.
In S1 schakelen de harddisk en de optische drives uit, maar blijven veel onderdelen aan, waaronder de ventilator. Het energiegebruik is dan ook aanzienlijk, het vermogen ligt tussen 78 en 145 Watt.
Veel zuiniger is de stand-by S3. Vrijwel alle PC-onderdelen gaan dan uit, ook de ventilator. Alleen het RAM-geheugen krijgt nog een beetje stroom, om alle data te behouden. De S3-mogelijkheid kunt u inschakelen door in BIOS, onder Power Options, bij ACPI Suspend Type te kiezen voor S3/STR. Dit kan bij elke computer van maximaal drie jaar oud; bij oudere systemen kan dit problemen geven. Het stroomgebruik in S3-modus is veel lager dan in S1 en maar iets hoger dan de uit-stand. Het vermogen ligt tussen 6 en 10 Watt. Het vermogen in slaapstand ligt tussen 5 en 10 Watt, en als de PC uit staat tussen 4 en 8 Watt.

gebruik	vermogen	elektriciteit (in kWh)	kosten (in euro*)
570 uur (actief gebruik)	200	114	25
2184 uur (stand-by)	80	175	38
6006 uur (slaapstand)	8	48	11
totaal		337	74

*: 0,22 euro / kWh (prijspeil 2007)

Gewikt en gewogen

Hoe groen is ICT?
Het debat speelt zich al jaren af. Elektronische communicatie en digitale archivering hebben een positief effect op de papierberg. Anderzijds leveren de apparaten na gebruik heel wat milieuschade op.
WWF Internationaal lanceerde de brochure 'Saving the climate at the speed of light'. De folder wijst op de mogelijkheden van video-conferencing, audio-conferencing, telewerken, ... om de CO2-uitstoot te verminderen. Download deze hier. Alleen vertelt de brochure niets over de mogelijke CO2-uitstoot verbonden aan productie en afvalverwerking van deze voorbeelden.

Greenpeace International publiceerde in april 2007 een update van de 'Guide to greener electronics', zie http://www.greenpeace.org/international/news/green-electronics-guide-ewaste250806. De organisatie evalueert in deze gids de producenten van PC's en GSM's op het gebruik van milieuschadelijke stoffen, de strijd die ze leveren tegen afval en het hergebruik van apparaten.
Apple kwam opnieuw als minst milieuvriendelijke fabrikant uit de bus. Daarom stelde Greenpeace samen met Applegebruikers via de opmerkelijke campagne 'Green my Apple' de resultaten van de producent in vraag. De organisatie vraagt Apple om giftige stoffen en een afvalberg te mijden. De campagne gebaseerd op de gekende Applestijl boekte resultaat. Topman Steve Jobs liet in een open brief het publiek weten dat het bedrijf haar toekomstige productie drastisch wil veranderen. De volledige campagne vind je op http://www.greenmyapple.org/nl.